Hawking: Otomasyon ve AI, orta sınıf işlerini imha edecek

Stephen Hawking, yapay zekanın ve otomasyonun gelişmesiyle nasıl bir geleceğin bizi beklediğine dair, alışıldık karamsarlıkta tahminlerini paylaştı.

Dahi bilim adamına göre, söz konusu iki alandaki gelişmeler orta sınıf tarafından halen icra edilen meslekleri yok edecek. Bunun neticeleri ise pek hayırlı olmayacak. Öncelikli sonuç, eşitsizliklerin artması şeklinde kendini gösterecek. Bir sonraki adımdaysa, ciddi siyasi kargaşalar, çok büyük ihtimalle, ortaya çıkacak.

The Guardian gazetesinde yer verilen bir yorum yazısında, dünyaca ünlü fizikçi şunları yazdı: “Fabrikaların otomasyonu, geleneksel imalat sanayinde zaten bazı işleri ortadan kaldırdı ve yapay zekanın yükselişi, bu iş yıkımını orta sınıflara derinleştirecek.” Peki ayakta kalanlar olabilecek mi? Evet, “sadece işlerine özen gösterenlerle, yaratıcı ve denetleyici (supervisory) roller yaşamaya devam edebilecek.”

Teknolojinin ve artan yapay zeka yeteneklerinin, genel üretim seviyelerinde ve verimlilikte muazzam ilerlemeler sağlarken, geleneksel üretimi ve çoğu işkollarında çalışanları olumsuz etkilediği bir gerçek. İlk dalgada yıkıma uğrayanlar, yeni teknolojiyle serpilen dünyada artık talep duyulmayan üretim alanlarıyla sınırlıydı çoğu zaman. Oysa, yeni ilerlemeler, daha doğrusu bilim çağının şu an yükselen devrimi (son Davos toplantısı bunu 4. Devrim olarak vurguluyordu) daha yaygın bir geleneksel üretim sahalarını tehdit ediyor. Bu bir sır değil. Hawking ise bu yeni duruma adaptasyonun sancılı geçeceği uyarısıyla farklılaşıyor.

Raporların teyidi

2016 Şubat’ında, Citibank tarafından Oxford Üniversitesi ile ortaklaşa yapılan bir raporda ABD işlerinin yüzde 47’sinin otomasyon riskiyle karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyordu. İngiltere için söz konusu oranın yüzde 35’lerde olduğu öngörülürken, Çin için korkunç sayılabilecek yüzde 77’lik bir orandan bahsediliyordu. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu OECD içinse, bugünkü işlerin yüzde 57’sinin gelişen otomasyon yüzünden kaybolacağı tahminini paylaşmıştı söz konusu rapor.

Korkutucu değil mi? Bu trendi bugün daha net görmek artık kolay.

Hawking bizi korkutmuyor. Sadece korkutucu gerçekliğe uzatıyor parmağını. İnternet ve onun mümkün kıldığı platformlar, çok az insan topluluklarının az sayıda istihdamla devasa kârlar elde etmelerine izin veriyor. Bu kaçınılmaz, bu ilerleme… ama aynı zamanda bu, toplumsal olarak yıkıcı bir durum.”

Hawking, son dönemde Batı’da görülen sağ siyasi radikalleşme emarelerinin artmasında, söz konusu gelişmelerin bir payı olduğunu da savunuyor. “Artan, azalmayan, mali eşitsizlikler dünyasında yaşıyoruz. Öyle bir dünya ki bu, insanlar sadece yaşam standartlarının değil, bir geçim kaynağı elde etme yeteneklerinin bile kaybolduğunu görüyor. O zaman, Trump ve Brexit’in temsil ediyor olabilecekleri yeni bir anlaşma (deal) arıyor olmaları çok da hayret edilecek bir durum değil.”

Anlamadığımız silah

Hawking, benzeri uyarıları daha önce de yapmıştı. 2014 yılında bir yorumunda, “anlayamadığımız silahlar geliştiriyoruz” yorumunda bulunmuştu. Kastettiği insanlardan daha zeki yapay zeka formları üzerindeki çalışmalardı. Potansiyel olarak, bu “bilgisayarlar” araştırmacıları yaya bırakabilir ve siyasileri [insanca olmayan kararlar *bu benim eklemem] yönünde manipüle edebilirdi. Hawking’e göre, “Yapay zekanın geliştirilmesi, insan ırkının sonunu gösterebilir.” Bu tür, kendini geliştirme yeteneğine sahip olabilir ve kendini daha da artan bir hızla sürekli yeniden tasarlayabilirdi.

No Comments Yet

Leave a Reply