Çin, chatlere, farkettirmeden sansür uyguluyor

Toronto Üniversitesi’ndeki bir araştırma grubu olan The Citizen Lab (Yurttaş Labarotuarı) tarafından yayınlanan yeni bir çalışma, Çin’in sansürde çığır açan yöntemini ortaya seriyor.

WeChat üzerindeki sansür şu şekilde işliyor. Çin’in internet güvenliğini kontrol eden mekanizmanın uyguladığı bir filtre sistemi sayesinde, bazı kelime ve ifadeler, kullanıcının cihazından çıktığı anda siliniyor. Bu uygulama, ikili görüşmelerde değil, gruplar arasındaki konuşmalarda uygulanıyormuş sadece.

Tedbirin, ne derece işe yarayacağı, ne kadar sürdürülebileceği ayrı konular ama Çin’in ifade özgürlüğüne karşı takındığı tavrı gösteren uç bir örnek. Daha ilginci, böyle bir sistemin yürürlükte olduğunu duyurmamış olması. Bir diğer ifadeyle, halkın, mevcut sansür seviyesi hakkında bilgi sahibi olabilmesini dahi sansürlemek anlamına geliyor bu tutum.

china-censorAraştırmacılar, WeChat üzerindeki sansürün derecesini ve kapsamını bulmak için de şöyle bir çalışma yapmış. Haziran 2016’da, grup bir Çin vatandaşı formalitesine göre WeChat hesabı açmış. Arkasından 26.821 adet, başka uygulamalarda sansürlendiği tespit edilen anahtar kelimeyi bu hesaptan göndermiş. “Falun Gong” kelimesi hariç, bütün kelimeler sorunsuz bir şekilde yerini bulmuş. Ağustos’ta aynı test tekrarlanınca, bu ifadenin de sansürden sıyrıldığı görülmüş.

Ne var ki, mesajların bir de grup chatlerinde gönderilmesini denedikleri zaman, bazı kelimelerin otomatik bir şekilde silindiğini görmüşler. Değişik bir algoritmada var. Mesela 4 Temmuz (1989’daki Tiananmen Meydanı gösterilerinin bastırıldığı tarih) ifadesine tek başına dokunulmuyor. Ama 4 Temmuz bir cümle içinde veya başka bazı anahtar kelimelerle kullanıldığında derhal siliniyor.

Bazı temel bulgular şunlar:

  • Anahtar kelime filtreleme, sadece Çin anakıtada kayıtlı telefon numaralarında geçerli. Eğer bu kullancılar, mevcut hesaplarını yurtdışında bir numaraya taşısa, ülke değiştirse bile, sansür devam ediyor.
  • Önceden mesajlar sansürlendiğinde kullanıcılara bilgilendirme geçilirken, artık bu yapılmıyor.
  • Grup sohbetlerinde, teke-tek görüşmelere göre çok daha fazla anahtar kelime sansürleniyor.
  • Sansürlenecek içerik ve kelimeler sürekli güncelleniyor.
  • WeChat’e gömülü internet tarayıcısı da sansüre dahil. Kumar sitelerine girmiyor. Falun Gong’la ilgili sonuçlara izin vermiyor. Çin’i eleştiren haber içeriklerini göstermiyor.
No Comments Yet

Leave a Reply